“O futuro do sector é esixente pero tamén ten moitas oportunidades”
Muimenta volverá ser desde hoxe a capital do agro na XLII edición da Moexmu, que se celebrará a fin de semana do 10 ao 12 de abril adiada por mor da Semana Santa.
O recinto feiral Manuel Vila López acolle estes días a que é a XLII edición da Mostra Exposición, o XL Concurso de Gando Frisón, o XXXIV Concurso Autonómico de Gando, a XL Exposición da Gando de Raza Rubia Galega e a XXX Poxa de Gando Selecto, ademais do V Concurso de Xóvenes Peladores, o XXV Concurso de Xóvenes Manexadores e o VIII Monográfico do Can de Palleiro.
A feira multisectorial abrirá as súas portas oficialmente esta tarde de venres co pregón de César Álvarez, presidente da Feira de Mostras de Vegadeo, ás 19.30 horas. Xa antes do pregón terá lugar o concurso de xóvenes preparadores de gando e a actuación de Asubíos da Chaira.
CONSULTA O PROGRAMA DA MOEXMU NESTA LIGAZÓN
Falamos con César Álvarez, que fai varias reflexións sobre a Moexmu, as feiras multisectoriais e o futuro do sector.
Como recibe o nomeamento de pregoeiro da Moexmu?
Recíboo con moito orgullo, pero tamén con moita responsabilidade. Para min é un recoñecemento á traxectoria e ao traballo que hai detrás da Feira de Mostras de Vegadeo. A Moexmu pon en valor ese camiño, e neste momento tócame a min representalo, sendo moi consciente de que detrás hai moita xente que o fixo posible. E ademais enténdoo como unha oportunidade para reforzar unha idea na que creo firmemente: o rural non é o problema, é parte da solución, e feiras como a Moexmu demóstrano cada ano.
Cal é a súa vinculación e a de Vegadeo coa Moexmu?
A vinculación, sendo sinceros, non era directa ata agora, e iso tamén reflicte unha realidade que nos pasa a moitos territorios: cada un ten unha actividade moi intensa e moitas veces estamos moi centrados na nosa propia contorna. Pero precisamente este tipo de encontros serven para iso, para coñecernos, para achegarnos e para empezar a traballar en rede. A partir deste momento, eu creo que se abre unha relación moi interesante entre Vegadeo e Muimenta, entre a Feira de Mostras e a Moexmu, baseada no intercambio, na colaboración e no apoio mutuo. Porque ao final estamos a falar de realidades moi similares, cos mesmos retos e tamén con moitas oportunidades en común, e cando somos capaces de conectar territorios, todos saímos reforzados.
Como ve esta Feira sectorial de Muimenta? Cal pode ser o segredo do seu éxito?
Eu véxoa como un exemplo moi claro do que pode chegar a ser unha feira cando hai un territorio detrás que cre nela. Máis alá do formato ou do tamaño, o que marca a diferenza é todo o que non se ve: o traballo continuo, a implicación da xente e a capacidade de manter un proxecto no tempo. O segredo do éxito, desde o meu punto de vista, está precisamente aí, en que non é só unha feira, é algo que o pobo sente como propio, e cando un proxecto se vive así, deixa de ser puntual e pasa a formar parte da identidade do territorio. Ademais, creo que hai algo moi importante, que é saber aproveitar o que se ten, non se trata de ter máis recursos, senón de saber sacar rendemento ás fortalezas propias, e aí é onde este tipo de feiras marcan a diferenza. E cando se combinan esas tres cousas —implicación, continuidade e sentido de pertenza—, os resultados acaban chegando. En definitiva, funciona porque o pobo a sente como súa.
Que lle achega a Moexmu ao panorama agrogandeiro galego?
Achega moito máis ca visibilidade. A Moexmu é unha ferramenta real para o sector agrogandeiro, porque xera un espazo onde se comparte coñecemento, onde se ven novas solucións e onde se crean oportunidades. É un punto de encontro entre profesionais, empresas, institucións e territorio, e iso é clave para un sector que precisa estar en constante evolución. Ademais, permite poñer en valor o traballo que se fai no día a día, achegalo á xente e darlle o recoñecemento que moitas veces non ten. E tamén hai un compoñente importante de dinamización económica, porque move actividade, xera negocio e axuda a fixar poboación. Ao final, este tipo de feiras non só amosan o que hai, senón que axudan a impulsar o que vén, e iso é fundamental para o futuro do sector, podemos resumilo en que a Moexmu achega valor real ao sector, non só visibilidade.
Son necesarias as feiras sectoriais?
Si, son necesarias, e cada vez máis. Pero non entendidas como antes, senón adaptadas ao momento actual, hoxe vivimos nunha contorna moi dixital, pero o contacto directo segue sendo insubstituíble. As feiras sectoriais permiten ver, tocar, falar, comparar… e iso, nun sector como o agrogandeiro, é fundamental. Ademais, son espazos onde se comparte coñecemento, onde se xeran relacións e onde xorden oportunidades que non sempre aparecen noutros canles. Tamén teñen un papel importante na visibilidade do sector, en achegalo á sociedade e en poñer en valor o traballo que hai detrás. E, por último, son ferramentas de dinamización económica e territorial, que axudan a manter vivo o medio rural. Por iso eu creo que non só son necesarias, senón que ben enfocadas son imprescindibles, son necesarias porque conectan o que o sector precisa: persoas, coñecemento e oportunidades.
Fálenos un pouco do seu traballo á fronte da Feira de Mostras de Vegadeo. Cal é a súa situación actual?
A Feira de Mostras de Vegadeo é unha peza moi importante dentro do noso territorio, non só polo que representa a feira en si, senón por todo o que xera ao seu redor en termos de actividade, de economía e de dinamización. O noso traballo está moi centrado en consolidar ese proxecto e en adaptalo aos novos tempos, sen perder a esencia que o fixo forte durante tantos anos. Viñemos dun percorrido importante, cunha traxectoria recoñecida, pero tamén somos conscientes de que hai que seguir evolucionando, mellorando a organización, ampliando oportunidades e reforzando o seu papel dentro do sector e do territorio. A situación actual é de estabilidade, pero tamén de traballo constante, non nos conformamos con manter, queremos seguir medrando e achegando valor. E nesa liña estamos, traballando para que a Feira de Mostras de Vegadeo siga sendo un referente, non só polo que foi, senón polo que pode seguir sendo no futuro, estamos a traballar para consolidar e seguir facendo medrar un proxecto clave para o territorio.
Como ve o futuro do sector?
O futuro do sector é esixente, pero tamén ten moitas oportunidades. É verdade que hai dificultades importantes: a rendibilidade, o tamaño das explotacións, a adaptación a novas normativas, os danos e as enfermidades… todo iso está aí e non se pode ignorar. Pero tamén estamos nun momento onde o sector está evolucionando, hai máis profesionalización, máis innovación, máis capacidade de adaptación, e iso é clave. Cada vez se valora máis o que se produce, a calidade, a trazabilidade, a orixe… e aí o rural ten unha posición moi importante. Eu creo que o futuro pasa por seguir mellorando na xestión, por apostar polo valor engadido e por entender que xa non vale só producir, hai que saber posicionar o que se produce. E tamén por algo fundamental: crer no sector, porque cando hai coñecemento, traballo e compromiso, o sector responde. Por iso, máis ca un problema, eu véxoo como un sector con futuro, pero que esixe estar preparados e dar un paso adiante.
Hai relevo xeracional? Ou a mocidade segue escapando do rural?
É unha realidade que durante moitos anos a mocidade marchou do rural, pero non marcha porque queira, marcha porque non lle estamos dando motivos suficientes para quedar. En calquera traballo, por moito que che guste, ninguén che regala nada, e iso no rural témolo moi claro desde sempre: aquí, segundo traballas, así recolles… e non sempre se dá o que un espera, igual que na cidade. Tamén hai outra reflexión que creo que é importante facer: ás veces os propios que estamos non facilitamos ese relevo, os primeiros que temos que apostar por el somos os empresarios, os gandeiros, as familias. Non sei por que temos esa idea de que ao de ao lado lle resulta máis doado, aquí, como en calquera sitio, todo custa traballo, sacrificio e constancia. Agora ben, esa tendencia non é irreversible, cada vez hai máis mozos e mozas que ven no sector unha oportunidade, pero para que iso sexa unha realidade necesitamos xerar as condicións axeitadas. O relevo xeracional non vai chegar só, ten que haber rendibilidade, calidade de vida e unha contorna que facilite emprender e quedar. E tamén hai que falar claro: sen traballo non hai resultados e sen xestión non hai éxito, nin no rural nin na cidade. Cando esas condicións se dan, o relevo aparece, estamos a velo, con xente nova formada, con novas ideas e con ganas de facer as cousas doutra maneira. E ademais, o sector tamén está a cambiar, hoxe unha explotación gandeira é unha empresa, moitas veces cun volume moi importante, con tecnoloxía, con xestión, aí hai unha oportunidade enorme. Ao final, todo empeza na casa, en como falamos do rural, en como o valoramos, no ambiente que xeramos. E aquí, en sitios como Muimenta, na Terra Chá, iso estase a facer moi ben, nótase que hai identidade, que hai orgullo, que hai continuidade, iso non é casualidade, iso é traballo de moita xente durante moito tempo. Por iso eu son optimista, pero cos pés na terra: hai futuro, pero hai que traballalo.
Está claro que hai unha necesidade por impulsar o sector, que cousas quedan por facer?
Quedan moitas cousas por facer, pero o importante é que cada vez temos máis claro por onde hai que ir. O primeiro é recoñecer a dignidade do sector, e iso empeza por nós mesmos, polo propio gandeiro, do forestal e agricultor, non falo só de discurso, falo de feitos: de recoñecernos, de crer no que facemos, de ter rendibilidade e de contar con condicións para desenvolver un proxecto de vida digno. O segundo é mellorar a xestión, tanto desde dentro como desde fóra, apostando pola profesionalización, a eficiencia e a adaptación a unha contorna cada vez máis esixente, e desde as administracións, sendo máis áxiles, máis útiles e máis próximas á realidade do territorio. E hai algo que para min é clave: non se trata só de competir, senón de saber onde queres competir. Porque ás veces queremos empezar polo final. Todos queremos gañar, pero poucas veces nos preguntamos que estamos dispostos a perder. Tamén é clave facilitar o acceso a quen quere incorporarse, o relevo xeracional non pode ser un problema administrativo ou económico, ten que ser unha oportunidade real. E hai algo que para min é fundamental: cambiar o relato, temos que falar do rural desde o valor, desde a capacidade, desde o que achega, non desde a queixa. Ás veces estamos instalados na queixa constante e non somos conscientes do que temos, non coidamos o noso. Por iso insisto en cambiar o discurso, para cambiar a percepción, e iso inflúe directamente nas decisións. Ao final, non se trata de facer grandes cousas, trátase de facer ben as cousas importantes e facelas xuntos.