Festas As Pontes: Un fin de festa onde prima a amizade e a diversión
A Romaría da Fraga volverá converterse este verán nun dos grandes referentes festivos de Galicia cun programa que combina tradición, música en directo e actividades para todos os públicos. A celebración, declarada Festa de Interese Turístico, reunirá os días 24 e 25 de xullo centos de persoas nunha cita que forma parte da identidade colectiva das Pontes e que cada ano consegue atraer visitantes chegados de distintos puntos do país.
A historia desta celebración remóntase a 1904, cando naceu coa intención de honrar ao denominado “patrón pequeno” das festas pontesas. Naqueles primeiros anos, a romaría desenvolvíase nunha pequena illa do río Eume, onde as familias organizaban merendas e xornadas de lecer ao aire libre. Co paso do tempo, a festa trasladouse á coñecida Carballeira de Dona Rita, á beira do río, un espazo que continúa sendo o corazón da celebración e que hoxe forma parte da gran zona verde integrada no núcleo urbano das Pontes.
Ao longo de máis dun século de historia, a Romaría da Fraga soubo adaptarse aos novos tempos sen perder a súa esencia popular. A programación ampliouse progresivamente coa incorporación de actuacións musicais, verbenas, pasacalles e actividades culturais que complementan unha tradición que segue a manter un forte vínculo coa natureza e coa convivencia veciñal.
A programación deste ano arrancará o venres 24 de xullo cun pasacalles a cargo do grupo tradicional No Cómbaro, que percorrerá A Fraga desde o mediodía enchendo de música o recinto festivo. Xa pola noite, o protagonismo será para unha nova edición do Festival da Fraga, unha cita consolidada dentro da programación cultural das Pontes que reunirá sobre o escenario a Alana, Xosé Liz, Ortiga e Mekanika Roll in Band.
A aposta pola música feita en Galicia volverá ser un dos sinais de identidade desta edición. Os artistas convidados representan diferentes estilos e sensibilidades musicais, configurando unha proposta variada destinada a atraer públicos diversos e a ofrecer unha noite de concertos marcada pola creatividade e pola presenza de proxectos musicais de referencia dentro da escena galega actual.
O sábado 25 de xullo celebrarase a xornada central da Romaría da Fraga. Os actos comezarán coa misa na Capela do Carme en honra a Santiago Apóstolo. A continuación, a música volverá ocupar un lugar destacado coa sesión vermú, que estará amenizada por Festicultores.
Esta formación converteuse nun dos grupos máis recoñecibles da animación musical galega. Cunha traxectoria de dúas décadas e centos de actuacións dentro e fóra de Galicia, Festicultores destaca pola súa capacidade para transformar calquera espazo nunha auténtica festa popular a través da mestura de música, humor e participación do público. A súa proposta combina ritmos festivos e unha posta en escena que os converteu nun referente dos pasacalles e espectáculos itinerantes.
Xa pola tarde, a agrupación volverá saír ás rúas do centro das Pontes para protagonizar un novo pasacalles, contribuíndo a crear o ambiente festivo que caracteriza esta xornada. A celebración culminará pola noite cunha gran verbena na Fraga amenizada pola Orquestra Triunfo, encargada de poñer o broche final a unha das citas máis esperadas do calendario festivo pontés.
Máis aló da programación musical, a Romaría da Fraga continúa sendo unha celebración marcada polo espírito de convivencia que a acompañou desde os seus inicios. Cada ano centos de grupos de amigos e familias ocupan os espazos habilitados na carballeira para compartir comida, música e horas de encontro nun ambiente festivo e respectuoso cunha contorna natural especialmente protexida.
A organización mantén tamén o tradicional reparto previo dos espazos para garantir unha celebración ordenada e segura, favorecendo que todas as persoas participantes poidan gozar dunha xornada que transcende o ámbito local para converterse nunha das romarías máis singulares e concorridas de Galicia.
Con máis dun século de historia ás súas costas, a Romaría da Fraga continúa demostrando a súa capacidade para combinar tradición e renovación, mantendo vivo un legado que forma parte da memoria colectiva das Pontes e consolidándose como unha das grandes festas populares do verán galego.
OS GRUPOS DO FESTIVAL
ALANA
Antía Vázquez (voz e pandeireta), Eloy Vidal (teclado, guitarra e voz) e Pablo Castro (percusións e gaita) forman Alana. Un proxecto musical que mestura a música tradicional con ritmos de base electrónica e pop. A proposta da banda parte das recollidas, un traballo feito coa colaboración de moitas mulleres e homes que desinteresadamente contribúen a preservar a riqueza da música e da tradición. O xeito á cántigha é o seu primeiro disco. Nunha das recollidas de Dorothé Schubarth recompiladas no Cancioneiro Popular Galego, Delfina de Cerceda explícalle á musicóloga como dar “o xeito á cántigha” nas melodías das muiñeiras e das xotas. Esa gravación de hai máis de 40 anos é a orixe que dá nome ao álbum.
Alana é un proxecto novo, diverso, cunha potente posta en escena e unha importante vinculación coa tradición e o baile. No seu primeiro ano de vida foron os gañadores do Premios Xuventude Crea 2023 na categoría de música.
XOSÉ LIZ
Xosé Liz (Vigo, 1972) é hoxe en día un dos grandes mestres da corda pulsada na península ibérica. Músico multiinstrumentista, compositor, intérprete, arranxista e docente de recoñecido prestixio nacional e internacional no circuíto do folk e da Celtic Music.
Despois de participar en bandas como Riobó, Lizgairo, Entretrastes, Beladona e de acompañar a artistas como Rodrigo Romaní, Uxía ou Pancho Álvarez, decide lanzar a súa carreira en solitario cun novo proxecto musical: Indala. O bouzouki eléctrico será o instrumento solista que levará da man un repertorio elaborado e disposto a entrar nos mellores escenarios.
En solitario, Xosé Liz grava “El cantar de los flautares / O Cantar dos Frautares”, que reflicte a súa mestría nas frautas de madeira interpretando melodías tradicionais de Galicia, Portugal, Escocia, Bretaña e Irlanda. Conta con colaboracións en máis de 40 discos, traballando con artistas de renome no ámbito do folk e da música celta: Susana Seivane, Rodrigo Romaní, Cristina Pato, Sondeseu e Riobó, formación coa que participou no Concurso Runas en 2009 e no Festival en 2013.
ORTIGA
Nos últimos anos, a música alternativa galega vive nun continuo estado de efervescencia grazas a unha nova fornada de artistas que souberon conectar moi ben co público, especialmente coa xente nova. Aí temos a folktrónica de Baiuca ou Tanxugueiras, o electro punk de Grande Amore ou o eclecticismo militante de Mundo Prestixio para testemuñalo. Unha das figuras máis peculiares e inclasificables desta nova onda é, sen dúbida, ORTIGA, alter ego de Chicho González (Santiago de Compostela, 1994), un músico que se move entre o pop tropicatlántico, a electrónica e a música urbana.
ORTIGA autodefínese como o latin boy destas novas correntes. Falamos dun personaxe único que vén dando guerra desde finais da década pasada. A súa ensalada ‘electrotropical’ sen complexos, aderezada tras milleiros de horas de festa, orquestras e merengue polas verbenas rurais de Galicia, provoca unha mestura de furor e estupefacción alá por onde pisa, e converteuse na banda sonora dos estudantes de Santiago. É, sen dúbida ningunha, a nota máis colorida da escena alternativa galega actual.
MEKANIKA ROLLING BAND
A Mekanika Rolling Band (tamén coñecida como Mekanika ou Mekánika Rolling Band) é unha famosa charanga e grupo de animación de rúa orixinaria de Negreira (Galicia). Fundada en 2003, é recoñecida polo seu enérxico espectáculo que combina música, coreografías participativas, pirotecnia e un escenario móbil autoamplificado.
A banda naceu no ano 2003 coa firme intención de revolucionar o concepto tradicional da charanga. Ao longo das súas máis de dúas décadas de traxectoria, conseguiu expandir a súa música e o seu particular estilo festivo por toda a xeografía española e europea, actuando en países como Alemaña, Austria, Francia e Italia.
Un dos grandes sinais de identidade da Mekanika Rolling Band é a súa impactante posta en escena. Incorporan efectos visuais de lume e pirotecnia que acompañan un repertorio dinámico e moi interactivo co público. Ademais, preséntanse en formato de rúa e tamén contan cun formato adaptado a escenarios, ambos integrando os mesmos elementos de lume que sorprenden aos asistentes.